Skip to content Skip to footer

Jagodnik Na Polu Doświadczalnym PODR

       Krzewy jagodowe to grupa roślin, która cieszy się coraz większą popularnością. Podyktowane jest to głównie szybkim owocowaniem pełnowartościowych owoców, które dojrzewają od początku wiosny do późnej jesieni.

       Na Polu doświadczalnym PODR, wiosną 2021 roku, założono pokazową kolekcję z najnowszymi odmianami roślin jagodowych. Posadzono trzy odmiany maliny i jedną jeżyny wyhodowane przez firmę Niwa Hodowla Roślin Jagodowych Sp. z o.o. oraz jagodę haskap od współpracującego z Ośrodkiem producenta materiału szkółkarskiego pana Pawła Korfantego z Gospodarstwa Szkółkarskiego Korfanty.

Były to:

– malina o czerwonych owocach – Delniwa,

– malina o żółtopomarańczowych owocach – Promyk,

– malina o ciemnopurpurowych owocach – Heban,

– jeżyna bezkolcowa – Glorniwa,

– jagoda Haskap – Colin, Tomi, Lori.

       W Polsce przybywa plantacji maliny czarnej, purpurowej oraz żółtej. Stają się one hitem rynkowym. Wszystkie są aromatyczne, słodkie i smaczne. Owoce cechują się wysoką wartością odżywczą i prozdrowotną. Należą do tzw. żywności funkcjonalnej, łączącej wartość żywieniową i farmaceutyczną. Posiadają właściwości przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwnowotworowe.

Odmiana z polskiej hodowli

       Spółka Niwa Hodowla Roślin Jagodowych w Brzeznej uzyskuje nowe odmiany roślin jagodowych dostosowane do polskich warunków klimatycznych. Program hodowlany jest bardzo rozbudowany. Wyhodowane odmiany cechują się owocami o wysokiej jakości i walorach zdrowotnych oraz zoptymalizowanej technologii produkcji.

       W wyniku prac badawczych zmierzających do uzyskania nowych odmian MALIN CZERWONYCH, które zapewnią wydajność i opłacalność producentom powstała odmiana DELNIWA. Jasnoczerwone, z połyskiem, smaczne, bardzo aromatyczne owoce tej odmiany nadają się zarówno do przetwórstwa, jak i do bezpośredniego spożycia. Zachowują smak nawet przy niesprzyjającej pogodzie. Dzięki temu, że odmiana cechuje się wzniosłym pokrojem pędów, dojrzewanie jest skumulowane, a owoce są wyeksponowane i łatwo odchodzą od dna kwiatowego. Owoce tej odmiany nadają się do zbioru mechanicznego. Dodatkowo bardzo dobrze znoszą transport (długa trwałość pozbiorcza) przy wysokiej jędrności owoców.

       MALINY ŻÓŁTE często określane są jako „złoto na talerzu”. W porównaniu do malin czerwonych zawierają więcej kwasu askorbinowego (osobie dorosłej wystarczy 250 g owoców, by zaspokoić dzienną dawkę witaminy C) oraz elagotanin (najwięcej tych związków znajduje się w nasionach). Charakteryzują się niższą zawartością antocyjanów (żółty kolor owoców decyduje o mniejszej ilości naturalnych barwników roślinnych), niż te o czerwonych owocach. Dodatkowo maliny żółte aktywują produkcję kolagenu, który zapewnia skórze i naczyniom krwionośnym elastyczność, tym samym poprawia jędrność i wygląd skóry. Udowodniono, że regularne spożywanie żółtych malin łagodzi symptomy depresji oraz wahań nastroju.

       Odmiana maliny żółtej PROMYK wytwarza stożkowe, jasnożółte z charakterystycznym połyskiem owoce, które są duże i jędrne. Cechuje je długa trwałość pozbiorcza. Dodatkowo odmiana wykazuje dobrą odporność na choroby, w tym rdzę maliny.

       Udowodniono że, MALINY PURPUROWE I CZARNE posiadają najwyższą wartość prozdrowotną, dzięki obecności związków polifenolowych, spośród których dominują antocyjany i elagotaniny. Występują one w soku komórkowym owoców. W zależności od jego pH ich barwa waha się od czerwonej po fioletową. Dla porównania zawierają zdecydowanie więcej antocyjanów i polifenoli niż owoce czarnego bzu, jeżyny, porzeczki czarnej czy borówki wysokiej. Maliny o wysokiej zawartości antocyjanów i polifenoli cechują się dużymi zdolnościami antyoksydacyjnymi. Te czarne superowoce wykazują właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Licznymi badaniami potwierdzono działanie przeciwnowotworowe. Wykazano, że czarne maliny zawierają środki chemoprewencyjne i mogą być stosowane jako adiuwanty chemioterapii, w celu zwiększenia jej skuteczności. Są ważnym elementem prewencji przeciw wielu chorobom cywilizacyjnym.

       Odmianę maliny HEBAN wprowadzono do uprawy w roku 2019 w wyniku krzyżowania maliny czarnej z czerwoną. Błyszczące czarne lub ciemnopurpurowe owoce, o stożkowatym kształcie są niezwykle smaczne. Dodatkowo cechują się wysoką zawartością przeciwutleniaczy (wyższa zawartość indeksu antyoksydacyjnego DPPH niż u maliny czarnej ‘Jewel’) oraz kwasu askorbinowego – witaminy C – w porównaniu: ‘Jewel’ – 177,6 mg/100g, a ‘Heban’ – 254,1 mg/100g. Ta deserowa odmiana, nadająca się również do przetwórstwa ma jeszcze jedną pożądana cechę: jest mało podatna na choroby pędów i korzeni.

Na kolekcji można również zaobserwować wzrost i rozwój coraz częściej uprawianej u nas JEŻYNY.

       Od czasu wprowadzenia do produkcji polskich odmian, przystosowanych do naszych warunków klimatyczno-glebowych uprawa jeżyny znacznie zyskała na popularności. Jedną z odmian, wyhodowaną przez Niwę HRJ można zobaczyć w naszej kolekcji. Jeżyny zaliczane są do tzw. superowoców posiadają niezwykle cenne właściwości prozdrowotne. Wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Stanowią bogate źródło antocyjanów, witaminy C, K (poprawia strukturę kości i krzepliwość krwi), błonnika pokarmowego (pomaga obniżyć poziom cholesterolu, kontroluje poziom cukru we krwi), manganu (zapobiega osteoporozie, reguluje poziom cukru we krwi, ogranicza napady padaczkowe).

       GLORNIWA to deserowa słodka odmiana jeżyny, dedykowana do bezpośredniego spożycia oraz przetworów. Dobrze przechowujące owoce są duże, z charakterystycznym połyskiem. Ta wczesna odmiana jeżyny bezkolcowej cechuje się niską podatnością na antraknozę jeżyny.

       Aby przybliżyć i jeszcze bardziej przekonać do docenienia i spożywania większych ilości owoców jagodowych, dzięki współpracy z Gospodarstwem Szkółkarskim Korfanty, które specjalizuje się w produkcji materiału szkółkarskiego, na Polu doświadczalnym PODR powstała kolekcja trzech odmian HASKAPU (Colin, Lori, Tomi). Odmiany te powstały w wyniku wieloletniego programu hodowlanego dr Maxine Thompson z USA. Aby uzyskać odmiany bardziej atrakcyjne, odporne na niskie temperatury, hodowlę oparto na formach japońskich, zdecydowanie łatwiej adaptujących się w trudnych warunkach pogodowych niż formy rosyjskie. Hodowlę odmian wywodzących się z podgatunku Lonicera emphyllocalyx kontynuuje GS Korfanty. Sadzonki produkowane są w naturalnych warunkach, na otwartym terenie. Dzięki temu rośliny są doskonale przygotowane do dalszego wzrostu w naszych warunkach, przystosowane są do uprawy w klimacie umiarkowanym. Ich rozwojowi nie zagrażają często występujące u nas wiosenne przymrozki czy znaczne wahania temperatury. Haskap często mylony jest z jagodą kamczacką. Jednak jak podkreśla właściciel szkółki, wieloletni plantator, haskap i jagoda kamczacka to dwa różniące się od siebie odrębne gatunki. Haskap należy do Lonicera caerulea var. emphyllocalix. Określany jest jako odrębny gatunek suchodrzewu jadalnego. Cenne zdrowotnie owoce zawierają związki fenolowe, antocyjany oraz irydoidy (wykazują m.in. działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwzapalne).

COLIN – to odmiana wydająca najsłodsze owoce w porównaniu do innych odmian haskapu japońskiego. Są eliptyczne, przeciętnej wielkości (2-3 g), przeznaczone jako owoc deserowy i przetwórczy. Termin dojrzewania przypada na pierwszą połowę lipca.

LORI – odmiana wydaje średniej wielkości, beczkowato-eliptyczne owoce. Cechują się one słodko kwaśnym smakiem. Polecane dla przemysłu przetwórczego, dojrzewają w połowie czerwca.

TOMI – nieco większe od pozostałych, beczkowate, słodko kwaśne owoce tejże odmiany polecane są jako owoc deserowy i przetwórczy.

       Podczas V Krajowych Dni Pola będzie możliwość zobaczenia jak prezentują się poszczególne odmiany. To doskonała okazja do porównania oraz oceny ich wartości gospodarczej pod kątem przydatności do uprawy w naszych warunkach klimatycznych.

Serdecznie zachęcamy do zwiedzania kolekcji roślin jagodowych podczas V Krajowych Dni Pola – Boguchwała 2024.

 

Oprac.
​​Katarzyna Worosz

Galeria

Skip to content